Najciekawsze projekty prowadzone w Pracowni w latach 2019-2020 pod kierunkiem prof. ASP dr hab. Anny Potockiej

Opublikowano 18 listopada 2019

Dwie stacje drogi krzyżowej (VI oraz XI) z kościoła p. w. Św. Trójcy w Mogielnicy

malarstwo sztalugowe, technika olejna na podobraziu płóciennym (płótno naklejone na drewniany panel), 63,5×79 cm, Obrazy namalowane zostały na cienkim bawełnianym płótnie naklejonym na drewniany zaplecek, złożony z trzech sklejonych ze sobą desek.

   Autor nie jest znany, sposób malowania wskazuje na XIX-wieczny warsztat prowincjonalny, kręgu częstochowskiego. Obie stacje pochodzą z XII -wiecznego, drewnianego kościoła p. w. Św. Trójcy położonego na cmentarzu parafialnym w Mogielnicy i stanowią część 14-częściowego cyklu.

   Stan obrazów jest bardzo zły, wymagają natychmiastowej interwencji konserwatorskiej. Bawełniane płótno zostało przyklejone na drewniane podłoże klejem skrobiowym i dodatkowo przybite gwoździami. Klej nie został nałożony równomiernie, płótno uległo silnej deformacji. Warstwa malarska na całej powierzchni lica została utrwalona za pomocą kazeiny, która pełniła prawdopodobnie pierwotnie funkcję ochronną. Z czasem uległa jednak dużemu pociemnieniu i spowodowała zmianę kolorystyki malowidła. Wtórna warstwa werniksu została nierównomiernie nałożona. Widoczne są pojedyncze grube zacieki, które utrwaliły brud oraz warstwę pociemniałej kazeiny. Nadało to malowidłu silny połysk, co utrudniło odbiór estetyczny i usztywniło zniekształcenia i pofalowania płótna.

   Celem prowadzonych obecnie prac konserwatorskich jest powstrzymanie procesu niszczenia, przywrócenie obrazom wartości ekspozycyjnej, wydobycie ich walorów artystycznych oraz trwałe zabezpieczenie przed procesami destrukcji. Opracowano projekt konserwatorski, który po wykonaniu facingu, zakłada transfer obrazu z podłoża sztywnego na wiotkie – tekstylne Wykonano specjalistyczne badania fizykochemiczne, przeprowadzono analizę: ikonograficzną, stylistyczną i historyczną, opracowano dokumentację konserwatorską opisową i fotograficzną. Zostanie przeprowadzona pełna konserwacja i restauracja obiektów, po której wrócą do kultu i zostaną ponownie umieszczone w kościele p. w. Świętej Trójcy w Mogielnicy.

 

Św. Katarzyna Sieneńska, autor nieznany (Józef Franciszek Stanisław Łęski?), I poł. XIX w., Muzeum Archidiecezjalne w Białymstoku

   Obraz namalowany został w technice olejnej na podobraziu płóciennym lnianym. W lipcu 1844 roku na odwrociu został wykonany napis czarną farbą. Przesiąkła ona przez płótno, co spowodowało uwidocznienie na licu ciemnych plam utrudniających wizualny odbiór dzieła.

   Stan zachowania jest zły. Krosno nie jest fazowane, zbudowane ze zbyt cienkich listew, ma liczne ślady po drewnojadach. Zmniejszona została kompozycja; podobrazie płócienne zostało przycięte po bokach. Płótno zaatakowały grzyby i pleśń. Przez nieodpowiednie naprężenie uległo ono deformacjom, pofalowało się przy krawędziach. Szew łączący bryty uwidocznił się na licu. Na całej powierzchni widoczne są postępujące wykruszenia warstwy malarskiej. Warstwa brudu i pożółkłego werniksu dodatkowo zakłóca prawidłowy odbiór.

  Celem prowadzonych obecnie prac konserwatorskich jest powstrzymanie procesu niszczenia, przywrócenie obrazowi wartości ekspozycyjnej, wydobycie walorów artystycznych oraz trwałe zabezpieczenie przed procesami destrukcji. Opracowano projekt konserwatorski, wykonano specjalistyczne badania fizykochemiczne, przeprowadzono analizę: ikonograficzną, stylistyczną i historyczną, opracowano dokumentację konserwatorską opisową i fotograficzną. Zostanie przeprowadzona pełna konserwacja i restauracja obiektu. Istotnym problemem jest penetracja napisu na lico oraz wtórna zmiana wymiarów obrazu.